Bezpiecznie w górach: numer alarmowy, aplikacja Ratunek i dane ratunkowe na szlaku

Numer alarmowy w górach to 985 albo 601 100 300. Pod tymi numerami odbierają ratownicy GOPR, a w Tatrach TOPR. Przy słabym zasięgu albo jego braku TOPR radzi dzwonić pod 112. Zapisz te numery w telefonie, zanim wyjdziesz na szlak, i zainstaluj aplikację Ratunek, która przekazuje ratownikom Twoją lokalizację.

Poniżej znajdziesz, kto prowadzi akcje ratunkowe w polskich górach, co powiedzieć ratownikowi, jak działa aplikacja Ratunek, jak przygotować się do wyjścia i jakie dane ratunkowe warto mieć przy sobie na wypadek, gdyby mówić musiał ktoś inny.

Jaki jest numer alarmowy w górach?

Na stronie GOPR jako numery ratunkowe w górach podane są 985 i 601 100 300. Tatrzański Park Narodowy na stronie z numerami alarmowymi wymienia 985 jako numer ratownictwa górskiego, +48 601 100 300 jako numer ratunkowy TOPR i europejski numer alarmowy 112, który z komórki działa również bez karty SIM. TPN radzi też zapisać te numery w telefonie.

TOPR dodaje praktyczną wskazówkę: przy słabym zasięgu lub jego braku dzwoń pod 112. Jeśli w miejscu zdarzenia nie ma zasięgu w ogóle, możesz rozważyć przejście np. w rejon grani albo tam, gdzie zasięg był wcześniej.

GOPR czy TOPR: kto Ci pomoże?

Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe działa według informacji GOPR w pasmach polskich gór od Karkonoszy, przez Jurę Krakowsko-Częstochowską, po Bieszczady, za pośrednictwem siedmiu grup regionalnych. Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe odpowiada za Tatry i pasmo Spisko-Gubałowskie i przygotowuje komunikaty lawinowe. Ty nie musisz się zastanawiać, do kogo dzwonisz: numery 985 i 601 100 300 łączą Cię z ratownikami górskimi.

Dobra wiadomość: według TOPR ratownictwo w polskich Tatrach i w innych górach w Polsce jest bezpłatne. TOPR przypomina jednak, że wiele tatrzańskich szlaków biegnie wzdłuż granicy ze Słowacją. Po słowackiej stronie akcje prowadzi Horská záchranná služba (HZS) i są one płatne, dlatego przy wyjściach szlakami granicznymi warto wykupić ubezpieczenie od kosztów akcji ratunkowej.

Co powiedzieć ratownikowi?

Według poradnika GOPR ratownik potrzebuje:

• miejsca zdarzenia;
• informacji, co się stało;
• stanu poszkodowanego lub poszkodowanych;
• liczby poszkodowanych;
• ich wieku i płci;
• imienia i nazwiska zgłaszającego oraz numeru, pod który można oddzwonić.

GOPR podkreśla też, żeby nigdy nie kończyć rozmowy z ratownikiem jako pierwszy. TOPR uspokaja: nie musisz z góry układać sobie, co powiesz, bo ratownik dyżurny tak poprowadzi rozmowę, żeby dowiedzieć się najważniejszych rzeczy.

Aplikacja Ratunek: jak działa?

Ratunek to według jej twórców jedyna aplikacja zaaprobowana przez ochotnicze służby ratunkowe GOPR, TOPR, MOPR i WOPR. GOPR nazywa ją najlepszym sposobem wezwania pomocy w górach. Najważniejsze funkcje:

• Połączenie z ratownikami. Aplikacja łączy z numerem ratunkowym w górach 601 100 300 albo nad wodą 601 100 100.
• Lokalizacja SMS-em. Na Androidzie aplikacja wysyła ją automatycznie w trakcie rozmowy. Na iPhonie wysyłasz ją sam SMS-em na koniec rozmowy albo w trakcie rozmowy SMS-owej z ratownikami. Samo wysłanie lokalizacji nie jest wezwaniem pomocy: trzeba nawiązać kontakt z ratownikiem.
• Wezwanie pomocy SMS-em, przydatne przy słabej baterii albo ograniczonym zasięgu.
• Książeczka Medyczna. Możesz w niej dobrowolnie wpisać m.in. grupę krwi, choroby, alergie i leki. Ratownicy widzą te dane dopiero w trakcie wzywania pomocy, nie wcześniej.

Do uruchomienia aplikacji potrzebna jest włączona lokalizacja GPS. Zainstaluj ją i wypełnij jeszcze w domu: TPN przypomina, że na terenie parku nie zawsze jest dostęp do internetu.

Zanim wyjdziesz na szlak

Rady GOPR, TOPR i Tatrzańskiego Parku Narodowego w skrócie:

1. Zostaw informację o trasie i przewidywanej godzinie powrotu, np. w miejscu zakwaterowania albo u bliskiej osoby.
2. Sprawdź pogodę i komunikat lawinowy. Zimą to absolutna podstawa.
3. Wyjdź wcześnie. GOPR przypomina, że w górach pogoda psuje się zwykle wczesnym popołudniem. Zaplanuj trasę tak, żeby skończyć ją przed zmrokiem, i miej plan B.
4. Nie chodź sam. TPN radzi, by nigdy nie wybierać się na wycieczkę samotnie.
5. Spakuj podstawy. Według GOPR to m.in. latarka, najlepiej czołowa, telefon z naładowaną baterią i aplikacją Ratunek, opcjonalnie powerbank, płachta NRC i apteczka. TPN dodaje mapę, przewodnik, okulary przeciwsłoneczne i własne leki.
6. Oszczędzaj telefon. GOPR zwraca uwagę, że latarka w telefonie świeci za słabo i szybko rozładowuje baterię, i radzi pobrać mapy offline, które działają bez zasięgu.

Co zrobić, gdy nie ma zasięgu?

W górach zasięg bywa zawodny. GOPR radzi, by przy braku zasięgu wzywać pomoc sygnałem dźwiękowym albo świetlnym: sześć razy na minutę, z minutową przerwą. TPN w swoich wskazówkach dla turystów pisze, by przekazać informację o wypadku przechodzącym turystom. Właśnie wtedy, gdy pomóc musi ktoś obcy, liczy się to, co ma pod ręką.

Jakie dane ratunkowe mieć przy sobie?

W górach często pierwszy przy Tobie jest inny turysta, a nie ratownik. Jeśli jesteś przytomny, sam podasz swoje dane. Jeśli nie, ktoś musi je znaleźć. Warto mieć je w kilku miejscach:

• W telefonie. Karta medyczna widoczna na ekranie blokady i Książeczka Medyczna w aplikacji Ratunek.
• Na papierze w plecaku. Kartka z kontaktami alarmowymi, chorobami, lekami i alergiami działa bez baterii i bez zasięgu.
• Na opasce albo naklejce. Opaska ICESCAN na nadgarstku albo naklejki SOS na kasku czy plecaku mają napisy HELP i SCAN ME, kod QR i chip NFC. Kto je zeskanuje, zobaczy w przeglądarce Twoje dane i jednym dotknięciem zadzwoni do Twoich kontaktów, bez aplikacji. Opaska jest wodoszczelna i nie ma baterii.

Trzeba powiedzieć uczciwie: strona z danymi otwiera się tylko wtedy, gdy telefon osoby skanującej ma internet. W dolinie czy schronisku z zasięgiem to działa, ale na odludnym fragmencie szlaku bez zasięgu już nie. Dlatego opaska nie zastępuje kartki w plecaku ani karty medycznej w telefonie, tylko je uzupełnia. Co wpisać, przeczytasz w artykule jakie dane alarmowe wpisać.

Najczęstsze pytania

Czy akcja ratunkowa w polskich górach jest płatna?

Według TOPR ratownictwo w polskich Tatrach i w innych górach w Polsce jest bezpłatne. Inaczej jest po słowackiej stronie Tatr, gdzie akcje prowadzi HZS i są one płatne. Jeśli planujesz szlaki graniczne, TOPR radzi wykupić ubezpieczenie od kosztów akcji ratowniczej, także z udziałem śmigłowca.

Czy w górach mogę dzwonić pod 112?

Tak. TOPR radzi wręcz dzwonić pod 112 przy słabym zasięgu albo jego braku. Według TPN numer 112 działa z komórki także bez karty SIM. Numery 985 i 601 100 300 łączą Cię bezpośrednio z ratownikami górskimi, więc zapisz w telefonie wszystkie trzy.

Czy aplikacja Ratunek działa bez internetu?

Twórcy aplikacji piszą, że do jej uruchomienia potrzebna jest włączona lokalizacja GPS, a internet jest potrzebny przy wypełnianiu Książeczki Medycznej. Lokalizacja trafia do ratowników SMS-em. Zainstaluj i skonfiguruj aplikację w domu, przy dobrym połączeniu, i sprawdź, czy masz włączoną lokalizację.