Opaska dla diabetyka: co powinni wiedzieć inni, gdy spada Ci cukier

Opaska dla diabetyka przydaje się w tej jednej chwili, w której sam nie potrafisz już wytłumaczyć, co się dzieje. Przy ciężkim niedocukrzeniu (hipoglikemii) człowiek bywa zdezorientowany, mówi niewyraźnie, a w końcu może stracić przytomność. Osoba obok musi wtedy szybko zobaczyć trzy rzeczy: że masz cukrzycę, jak jesteś leczony i do kogo zadzwonić.

Serwis mp.pl zaleca, by każda osoba leczona insuliną nosiła przy sobie informację o chorobie, np. bransoletkę z napisem „mam cukrzycę”, a otoczenie wiedziało, jak pomóc. Poniżej przeczytasz, jak rozpoznać hipoglikemię, co powinien zrobić świadek i co wpisać do profilu alarmowego, jeśli chorujesz na cukrzycę typu 1 albo typu 2.

Dlaczego przy cukrzycy warto nosić dane alarmowe?

Bo hipoglikemię łatwo pomylić z czymś innym. Stołeczny Magazyn Policyjny przypomina, że objawy śpiączki cukrzycowej przypominają upojenie alkoholowe, więc takie osoby bywają ignorowane i nikt nie wzywa pomocy. Ten sam poradnik radzi sprawdzić, czy chory nie ma na szyi lub nadgarstku bransoletki albo zawieszki z informacją o chorobie.

Telefon z kartą medyczną też pomaga, jeśli ktoś wie, gdzie jej szukać (jak ją ustawić, opisujemy w artykule o karcie medycznej na iPhonie i Androidzie). Opaska na nadgarstku jest widoczna od razu, nawet gdy telefon leży w plecaku albo jest rozładowany.

Jak rozpoznać hipoglikemię?

Według mp.pl o hipoglikemii mówi się, gdy stężenie glukozy we krwi spada poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), niezależnie od tego, czy pojawiają się objawy. Niedocukrzenie zdarza się przede wszystkim przy leczeniu insuliną i niektórymi lekami doustnymi, więc dotyczy nie tylko cukrzycy typu 1, ale też części osób z cukrzycą typu 2.

Typowe objawy wymienione na mp.pl:

• drżenie rąk, poty, kołatanie serca;
• niepokój, nudności, ból głowy;
• splątanie, kłopoty z mówieniem i widzeniem;
• senność;
• drgawki i utrata przytomności.

Wiele osób z cukrzycą zna swoje pierwsze sygnały i reaguje samo. Problem zaczyna się wtedy, gdy cukier spada szybko, w nocy albo podczas wysiłku, a objawy przychodzą niezauważone. Portal pacjent.gov.pl przypomina, że także aktywność fizyczna może gwałtownie obniżyć poziom cukru.

Co zrobić, gdy ktoś ma niski cukier?

Kroki opisane na mp.pl i w poradniku policji:

1. Osoba jest przytomna i może połykać: podaj jej coś słodkiego, najlepiej około 15 g glukozy, np. tabletki lub saszetkę z glukozą, pół szklanki soku owocowego albo łyżkę miodu.
2. Po 15 minutach chory powinien zmierzyć cukier. Jeśli nadal jest za niski, powtarza się porcję glukozy. Gdy się poprawi, warto zjeść coś z węglowodanami złożonymi, np. kanapkę.
3. Osoba jest nieprzytomna: ułóż ją w pozycji bocznej i od razu dzwoń pod 112 lub 999. Nie wkładaj jej niczego do ust, bo może się zadławić.
4. Glukagon: jeśli chory ma go przy sobie, a Ty wiesz, jak go użyć, glukagon podaje się we wstrzyknięciu albo do nosa. To lek na receptę, więc bliscy powinni wcześniej nauczyć się z nim obchodzić.

Zostań przy chorym, aż przyjedzie pogotowie albo wyraźnie poczuje się lepiej. Te zasady to pierwsza pomoc, nie leczenie: szczegóły swojego planu działania ustalasz z lekarzem prowadzącym.

Co wpisać do profilu alarmowego przy cukrzycy?

Pisz krótko i konkretnie, jakby czytał to ktoś, kto nic nie wie o cukrzycy i jest zdenerwowany. Dobry układ:

• Typ cukrzycy i leczenie. Na przykład: „Cukrzyca typu 1, insulina w pompie” albo „Cukrzyca typu 2, tabletki i insulina na noc”.
• Pompa i sensor. Wpisz, że nosisz pompę insulinową lub sensor do ciągłego monitorowania glukozy i gdzie są na ciele. Ratownik wie wtedy, co widzi.
• Krótka instrukcja. „Przy dziwnym zachowaniu albo pocie: podaj coś słodkiego. Nieprzytomny: pozycja boczna, 112”.
• Gdzie jest glukoza lub glukagon. „Tabletki z glukozą w prawej kieszeni kurtki, glukagon w plecaku”.
• Inne choroby i leki, łącznie z dawkami, oraz alergie.
• Do pięciu kontaktów alarmowych, z osobą, która odbiera zawsze, na górze listy.

Wrażliwe szczegóły możesz zabezpieczyć hasłem. Informację o cukrzycy i krótką instrukcję zostaw jednak widoczną, bo właśnie tego świadek potrzebuje w pierwszej minucie. Więcej o wyborze, co pokazać, a co ukryć, przeczytasz w artykule jakie dane alarmowe wpisać.

Jak działa opaska ICESCAN?

Na opasce ICESCAN widnieją napisy HELP i SCAN ME, kod QR i znak NFC. Osoba, która Ci pomaga, przykłada telefon do opaski albo skanuje kod aparatem. W przeglądarce otwiera się Twoja strona alarmowa z danymi, które sam wpisałeś, oraz przyciskami, którymi jednym dotknięciem można zadzwonić do Twoich kontaktów. Aplikacja nie jest potrzebna, ale telefon osoby skanującej musi mieć internet.

Ważne, żeby uczciwie powiedzieć, czego opaska nie robi. Nie mierzy cukru, nie łączy się z pompą ani sensorem i nie wysyła nikomu powiadomienia, gdy ktoś ją zeskanuje. Pomaga obcej osobie zrozumieć sytuację i szybko zadzwonić do Twoich bliskich. Nie ma baterii ani abonamentu, a dane zmieniasz sam, gdy zmienia się leczenie. Opaska jest dostępna w obwodzie 19 cm i 16 cm.

Dziecko z cukrzycą: szkoła, zajęcia, kolonie

Dziecko z cukrzycą typu 1 spędza wiele godzin poza domem: w szkole, na treningu, na urodzinach u kolegi, na koloniach. Nauczyciele i wychowawcy zwykle są uprzedzeni, ale trener na zastępstwie albo rodzic kolegi już niekoniecznie.

Opaska SOS dla dzieci jest elastyczna i dobrze trzyma się na rączce. Opiekun może ją zeskanować i od razu do Ciebie zadzwonić. Polecamy ją dzieciom do 7 lat, starszym zwykle lepiej pasuje opaska 16 cm. W profilu dziecka wpisz, kto może przyjechać najszybciej, i dodaj prostą instrukcję, co zrobić, gdy dziecko jest blade, spocone albo nagle marudne.

Najczęstsze pytania

Czy przy cukrzycy typu 2 też warto nosić opaskę?

To zależy od leczenia. Jeśli przyjmujesz insulinę albo leki, które mogą wywołać niedocukrzenie, ryzyko jest podobne jak przy cukrzycy typu 1. Jeśli leczysz się samą dietą, opaska jest mniej potrzebna z powodu cukrzycy, ale może pomóc przy innych chorobach lub lekach. Zapytaj lekarza, czy grozi Ci hipoglikemia.

Czy dawać coś słodkiego, gdy nie wiem, czy cukier jest za niski, czy za wysoki?

Poradnik policji ostrzega, że przy zbyt wysokim cukrze słodycze mogą pogorszyć stan chorego. Dlatego najpierw sprawdź profil alarmowy: często znajdziesz tam instrukcję. Jeśli chory jest przytomny, zapytaj go albo poproś, żeby zmierzył cukier. Jeśli jest nieprzytomny, nie podawaj niczego do ust, ułóż go na boku i dzwoń pod 112.

Czy ratownik zobaczy moje dane bez internetu?

Nie. Dane są pobierane na bieżąco, więc telefon osoby skanującej musi mieć połączenie z internetem. Napisy HELP i SCAN ME widać jednak zawsze, a policyjny poradnik wprost radzi szukać bransoletki lub zawieszki z informacją o chorobie. Dobrze jest mieć też kartę medyczną w telefonie.

Jak często aktualizować dane?

Zawsze, gdy zmienia się leczenie: nowa pompa, inny sensor, nowa dawka, nowy numer telefonu kontaktu. Poza tym przejrzyj profil raz lub dwa razy w roku, np. przy wizycie w poradni diabetologicznej.